De voorbereiders zijn de echte helden!

Iedereen weet dat voorkomen beter is dan genezen. Desondanks worden inititatieven om dingen te voorkomen niet of nauwelijks beloond. Je hoort nu spotjes op de radio in het kader van de Denk vooruit-campagne, met de gelijknamige site, waarbij de burger wordt opgeroepen zich voor te bereiden op noodsituaties/ rampen (www.crisis.nl). In mijn vriendenkring vraag ik wel eens rond of ze de site kennen en dan zie ik grote vraagtekens in hun ogen.

De evaluatie van Zwarte Koninginnedag 2009 is net naar buiten gebracht en dan blijkt dat men (over voorbereiding gesproken), niet over het scenario heeft nagedacht dat een auto op de koninklijke stoet zou kunnen inrijden. We mogen van geluk spreken dat de auto niet was volgeladen met explosieven! Heb ik een morbide kijk op de zaak? Misschien, maar toen ik live zat te kijken naar de (nog zorgeloze) viering, viel me al op dat de koningin, prins Willem-Alexander en prinses Margriet aan de dezelfde kant achter elkaar zaten in de bus. Ik zei nog tegen mijn man: ´Als er nu iemand op de bus inrijdt (nog zonder direct aan kwade bedoelingen te denken), dan worden ze alle drie geraakt en dan heb je een continuïteitsprobleem binnen het koningshuis´. Nu zijn er zat prinsen en prinsessen om het eventuele gat op te vullen, maar we zijn nu juist zo blij met wat we hebben.

Had dit risico niet ingeschat kunnen worden? Het antwoord van onder andere de minister van Binnenlandse Zaken is dat we meer  aan onwaarschijnlijke scenario’s gaan denken. Misschien is het dan zinvol om het boek ´De Zwarte Zwaan´van Nassim Nicholas Taleb te gaan lezen. Hij verhaalt op een confronterende wijze over de impact van het hoogst waarschijnlijke. Een Zwarte Zwaan is een gebeurtenis met de volgende 3 kenmerken:

  • een totaal onverwachte gebeurtenis, een uitschieter die buiten de normale gang van zaken valt omdat er in de tijd daarvoor geen duidelijke aanwijzingen waren dat zoiets kon gebeuren;
  • een gebeurtenis met zeer grote gevolgen;
  • de mens zit zo in elkaar dat we naderhand, ondanks dat het een totaal onverwachte gebeurtenis is, verklaringen voor bedenken die de gebeurtenis begrijpelijk en voorspelbaar maken.

Je ziet dat nu dus ook met de gebeurtenis op Koninginnedag 2009 gebeuren. Hadden we, moesten we, konden we… In mijn beleving had deze gebeurtenis niet de impact hoeven krijgen die het heeft gekregen. Gelukkig waren er vele redders nabij en deze mogen we zeker als helden bestempelen. Maar ik wil ook eens een lans breken voor de voorbereiders, planners bij grote evenementen, organisaties, e.d. Zij besparen de maatschappij (vaak) een hoop (financiële) ellende, ze proberen de mensen voor te bereiden op onheil of risico’s. Maar mensen vinden dat niet sexy, zeg maar gerust saai. Toch vind ik hen echt helden en ga vooral zo door!

Wie moet er worden beloond: de centrale bankier die een recessie voorkomt of degene die aantreedt om de fouten van zijn voorgangers te ‘corrigeren’ en toevallig in functie is tijdens een periode van economisch herstel? Wie is nuttiger: de politicus die een oorlog voorkomt of degene die er een begint (en het geluk heeft die te winnen)? (aldus Nassim Nicholas Taleb).